Chorobydzieci.pl

Zespół dziecka potrząsanego – tragiczne konsekwencje niewinnej zabawy czy przemoc?

zespół dziecka potrząsanego
fot. Internet

Syndrom dziecka potrząsanego (SBS – shaken baby syndrome) stanowi niebezpieczne dla zdrowia i życia uszkodzenie mózgu oraz kręgosłupa na skutek gwałtownego potrząsania, podrzucania małego dziecka. Najczęściej stanowi skutek przemocy wobec dziecka, jednak może wystąpić również jako konsekwencja z pozoru niewinnej zabawy. Specjaliści określają, że noworodkiem, niemowlęciem lub małym dzieckiem wystarczy gwałtownie potrząsać jedynie przez około 5 sekund aby doprowadzić do groźnych uszkodzeń. Konsekwencją może bowiem być uszkodzenie mózgu, szyi lub kręgosłupa, które spowodują trwałe kalectwo a nawet śmierć (wedle szacunkowych danych aż 20% przypadków kończy się śmiercią).

Kto powoduje SBS?

Według danych statystycznych pochodzących ze Stanów Zjednoczonych aż 60% przypadków SBS to chłopcy poniżej 2 roku życia. Osobami odpowiedzialnymi za uraz są głównie mężczyźni – zwykle ojciec dziecka albo partner matki. Kobiety odpowiadają za około 15-20 % przypadków, tutaj zaliczają się przede wszystkim matki z depresją poporodową. Agresja wywołana zostaje zwykle przez płacz dziecka.

Przyczyny

Noworodki, niemowlęta i małe dzieci maja pewną cechę charakterystyczną – ich głowa jest nieproporcjonalnie duża w stosunku do reszty ciała. Stanowi jego ¼ podczas gdy u osób dorosłych 1/8. Za jej stabilne utrzymywanie się w pionie odpowiedzialne są mięśnie znajdujące się w szyjnym odcinku kręgosłupa – jednak u najmłodszych są one słabo rozwinięte.

Poza tymi czynnikami dochodzą jeszcze : niezarośnięte ciemiączka, duża ilość płynu w strukturach mózgu, delikatne naczynia krwionośne w nim występujące, zdecydowanie bardziej miękki mózg niż u osoby dorosłej.

Na skutek powyższych przyczyn anatomicznych gwałtowne potrząsanie dzieckiem lub jego podrzucanie, w czasie którego główka szybko przemieszcza się z przodu do tyłu mózg przemieszcza się wewnątrz czaszki, mózgowe naczynia krwionośne są zrywane, a komórki mózgowe uszkadzane lub całkowicie niszczone.

Mogą pojawić się również zniszczenia w obrębie kręgosłupa szyjnego oraz oka – głównie siatkówki.

Objawy

W przypadku zespołu dziecka potrząsanego to jakie objawy wystąpią uzależnione jest od kilku czynników. Przede wszystkim jak intensywnie i jak długo potrząsaliśmy dzieckiem, jaka była siła uderzenia. Charakterystyczne są trzy podstawowe objawy:

  • Obrzęk mózgu,
  • Krwiak podtwardówkowy,
  • Krwotok w siatkówce.

Wymienia się dodatkowo całą grupę objawów towarzyszących:

  • Otarcia,
  • Zadrapania,
  • Występowanie pojedynczych siniaków na głowie, szyi i klatce piersiowej,
  • Pęknięcia czaszki,
  • Pogorszenie wzroku, a w niektórych przypadkach ślepota będąca konsekwencją krwotoku w obrębie siatkówki,
  • Złamania kończyn oraz żeber.

Powtarzające się nawet niewielkie urazy w obrębie mózgu powodują u dziecka:

  • Ospałość,
  • Apatię,
  • Drażliwość,
  • Zaburzenia oddychania,
  • Kłopoty z układem krążenia,
  • Zaburzenia odruchu ssania i połykania,
  • Zmniejszenie apetytu,
  • Mogą wystąpić wymioty.

Są to symptomy mogące wskazywać na mały lub umiarkowany stopień urazu. Jednak wynikiem SBS mogą być również bardzo poważne objawy i konsekwencje takie jak:

  • Napady padaczkowe,
  • Stupor dysocjacyjny – jest to reakcja na szok psychiczny, która objawia się jako wyraźne ograniczenie ruchów podczas gdy świadomość zostaje w pełni zachowana,
  • Śpiączka.

Leczenie

Leczenie zespołu dziecka potrząsanego uzależnione jest od indywidualnego przypadku. Urazy mogą być w różnym stopniu nasilenia. Niekiedy koniecznością może stać się regularna rehabilitacja a w trudniejszych przypadkach np. gdy wytworzył się krwiak może zachodzić konieczność ingerencji chirurgicznej.

Bardzo często SBS powoduje zmiany o charakterze nieodwracalnym. Dziecko może częściowo lub całkowicie utracić wzrok czy słuch. Może pojawić się wyraźne opóźnienie rozwojowe, trudności w mowie, kłopoty z uczeniem się czy też upośledzenie umysłowe.

Świadomy rodzic

Często rodzice w czasie zabawy podrzucają małe dziecko chcąc w ten sposób wywołać szerszy uśmiech. Nie zdają sobie jednak sprawy, że mogą w ten sposób doprowadzić do poważnych uszkodzeń w obrębie mózgu oraz kręgosłupa, powodując trwałe kalectwo a nawet śmierć.

Dziecko należy zawsze podtrzymywać za główkę i kark i nie kołysać nim. Pozycja powinna być maksymalnie stabilna i wspierać działanie słabo rozwiniętych mięśni szyjnych. Nie wykonujemy gwałtownych ruchów, nie podnosimy dziecka nagle z podłogi, zawsze pamiętamy o przytrzymaniu za główkę.

Gdy dziecko leży w wózku również unikamy silnego i gwałtownego potrząsania, wskazane jest natomiast delikatne uspokajające dla dziecka kołysanie.

Zobacz także:

Napisz komentarz

Twój adres email nie będzie widoczny.

© Copyright 2017 - Chorobydzieci.pl